Οι εργαζόμενοι που αντικαταστάθηκαν από το AI ζητούν υψηλότερες αποδοχές και μεγαλύτερη εργασιακή ασφάλεια για να επιστρέψουν

Περισσότεροι από ένας στους τρεις εργαζομένους έχουν βιώσει οι ίδιοι την απώλεια εργασίας λόγω AI ή γνωρίζουν κάποιον που έχει βρεθεί σε αυτή τη θέση.

Μια νέα τάση αναδύεται στον κόσμο της εργασίας: εργαζόμενοι που αντικαθίστανται από το AI καλούνται, λίγους μήνες αργότερα, να επιστρέψουν στον ίδιο εργοδότη. Νέα έρευνα της SHL, Global Leader στον τομέα του Talent Intelligence, αναδεικνύει το φαινόμενο «AI Rebounding», το οποίο επηρεάζει περισσότερους εργαζομένους από όσους εκτιμούν οι επιχειρήσεις, ενισχύει τις διεκδικήσεις όσων καλούνται να επιστρέψουν και έχει ιδιαίτερα έντονο αντίκτυπο στους νεότερους εργαζομένους.

Παρότι περίπου ένας στους 13 εργαζομένους (8%) δηλώνει ότι δεν θα επέστρεφε στον προηγούμενο εργοδότη του υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, οι περισσότεροι εμφανίζονται διατεθειμένοι να επιστρέψουν, αλλά όχι με τους ίδιους όρους. Σύμφωνα με την έρευνα της SHL:

  • 51% θα απαιτούσε σημαντική αύξηση αποδοχών πριν επιστρέψει.
  • 42% θα ζητούσε συγκεκριμένες εγγυήσεις για τη μελλοντική εργασιακή του ασφάλεια.
  • 40% θα απαιτούσε πλήρη διαφάνεια σχετικά με τη μελλοντική χρήση του AI στον ρόλο του.

Η έκθεση Talent Mobility at Work in 2026: The Hidden Workforce, η οποία βασίζεται σε έρευνα με περισσότερους από 2.000 εργαζομένους στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνει πόσο διαδεδομένο έχει γίνει το φαινόμενο. Συγκεκριμένα, το 52% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχει έρθει σε επαφή με το AI Rebounding, είτε μέσω προσωπικής εμπειρίας είτε γνωρίζοντας κάποιον που το έχει βιώσει είτε έχοντας ακούσει για αντίστοιχες περιπτώσεις.

Το φαινόμενο εμφανίζεται εντονότερα στις ΗΠΑ, όπου σχεδόν ένας στους πέντε εργαζομένους (19%) αναφέρει προσωπική εμπειρία, έναντι περίπου ενός στους οκτώ (13%) στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τους νεότερους εργαζομένους. Σχεδόν ένας στους τέσσερις (24%) ηλικίας 18–24 ετών δηλώνει ότι έχει αντικατασταθεί από το AI και στη συνέχεια έχει κληθεί να επιστρέψει, ενώ περισσότεροι από ένας στους τρεις (36%) γνωρίζουν προσωπικά κάποιον που έχει βιώσει το ίδιο. Τα δεδομένα αναδεικνύουν ότι το φαινόμενο επηρεάζει ήδη σημαντικά τη νέα γενιά που εισέρχεται στην αγορά εργασίας.

«Οι οργανισμοί παίρνουν βιαστικές και συχνά βραχυπρόθεσμες αποφάσεις για το ανθρώπινο δυναμικό τους, βασισμένες σε μια ελλιπή εικόνα των δυνατοτήτων των εργαζομένων τους, με ή χωρίς AI», δήλωσε η Lucy Beaumont, Global Senior Vice President of Product and Design της SHL. «Το AI Rebounding προκύπτει όταν μια επιχείρηση αυτοματοποιεί έναν ρόλο χωρίς προηγουμένως να έχει αξιολογήσει ουσιαστικά τις ανθρώπινες ικανότητες που απαιτούνται για την εκτέλεσή του. Όταν το AI δεν αποδίδει τα αναμενόμενα, το κενό γίνεται εμφανές και η επιχείρηση καταλήγει να επαναπροσλαμβάνει τους ίδιους εξειδικευμένους εργαζομένους που είχε αποδεσμεύσει, με σημαντικά υψηλότερο κόστος».

Οι δεξιότητες που οι επιχειρήσεις δεν αναγνωρίζουν

Η έρευνα της SHL αναδεικνύει έναν βασικό παράγοντα πίσω από το AI Rebounding: οι οργανισμοί λαμβάνουν αποφάσεις για το ανθρώπινο δυναμικό τους χωρίς να διαθέτουν επαρκή και αντικειμενική εικόνα των συμπεριφορικών δεξιοτήτων των εργαζομένων τους. Λιγότεροι από τους μισούς εργαζομένους (42%) θεωρούν ότι ο προϊστάμενός τους κατανοεί πλήρως τις δεξιότητές τους πέρα από τον υφιστάμενο επαγγελματικό τους ρόλο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό αυτό περιορίζεται στο 36%.

Παράλληλα, το 54% αναφέρει ότι ο εργοδότης του προτιμά τις εξωτερικές προσλήψεις αντί να επενδύει στην επανεκπαίδευση ή στην εξέλιξη των ήδη εργαζομένων. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες (47%) δηλώνουν ότι, εάν το AI άλλαζε σημαντικά τον σημερινό τους ρόλο, θα προτιμούσαν να επανεκπαιδευτούν για μια διαφορετική θέση παρά να χάσουν την εργασία τους.

«Πίσω από το AI Rebounding βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα: η περιορισμένη ορατότητα των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού», εξήγησε η Lucy Beaumont. «Οι περισσότεροι οργανισμοί δεν διαθέτουν έναν αξιόπιστο και αντικειμενικό τρόπο αξιολόγησης των δυνατοτήτων των εργαζομένων τους. Χωρίς αυτή τη γνώση, οι αποφάσεις για την υιοθέτηση του AI βασίζονται σε υποθέσεις, δημιουργώντας πρόσθετο κόστος και υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη όταν οδηγούν στην απομάκρυνση και στη μετέπειτα επαναπρόσληψη των ίδιων εξειδικευμένων ανθρώπων. Οι σωστές αποφάσεις για το ανθρώπινο δυναμικό απαιτούν αξιόπιστα δεδομένα και ουσιαστική κατανόηση των ανθρώπινων ικανοτήτων, ώστε οι αποφάσεις σχετικά με το ποιες εργασίες μπορούν να αυτοματοποιηθούν και ποιες χρειάζεται να διατηρήσουν τον ανθρώπινο παράγοντα να βασίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα Talent Intelligence και όχι σε υποθέσεις».

Ένα ανθρώπινο δυναμικό έτοιμο να προσαρμοστεί

Τα ευρήματα της SHL δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι έχουν τη διάθεση και την προθυμία να προσαρμοστούν στις αλλαγές. Αυτό που συχνά απουσιάζει είναι μια ακριβής εικόνα των διαθέσιμων δεξιοτήτων, ώστε οι οργανισμοί να μπορούν να αξιοποιήσουν τους ανθρώπους τους σε νέους ρόλους ή να τους συνδέσουν με εσωτερικές ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης.

«Το AI Rebounding πρέπει να αποτελέσει ένα ηχηρό μήνυμα για τις επιχειρήσεις», πρόσθεσε η Beaumont. «Είναι μια πρώιμη ένδειξη ότι οι οργανισμοί που προχωρούν σε μετασχηματισμούς με την αξιοποίηση του AI χρειάζεται να κατανοούν σε βάθος τους ανθρώπους τους και τον βαθμό ετοιμότητάς τους για το AI (AI Readiness), ώστε να γνωρίζουν ακριβώς πού η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει αξία και πού όχι».

Μεθοδολογία

Η SHL ανέθεσε στην Propeller Insights τη διεξαγωγή διαδικτυακής έρευνας σε εθνικά αντιπροσωπευτικό δείγμα 2.036 εργαζομένων ηλικίας 18 ετών και άνω, στις Ηνωμένες Πολιτείες (1.029 συμμετέχοντες) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (1.007 συμμετέχοντες), κατά την περίοδο Ιουνίου–Ιουλίου 2026.